هیدروفیزیک

هیدروفیزیک

چارچوب یکپارچه RS و GIS جهت تحلیل چندشاخصه رفتار خط ساحلی با استفاده از DSAS: مطالعه موردی جزایر لارک و هنگام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم غیرزیستی جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 گروه علوم غیرزیستی جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
3 اداره مهندسی سواحل و بنادر، اداره کل بنادر و دریانوردی استان هرمزگان، بندرعباس، ایران
چکیده
پویایی خط ساحلی در جزایر واقع در محیط‌های هیدرودینامیکی پیچیده نیازمند رویکردهای تحلیلی یکپارچه و داده‌محور است. در این پژوهش، تغییرات خط ساحلی جزیره لارک و جزیره هنگام با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره‌ای سنتینل-2 متعلق به برنامه کوپرنیک در بازه زمانی 2016 تا 2024 در بستر GIS بررسی شد. پس از اعمال اصلاحات مورد نیاز، استخراج خط ساحلی با اعمال نسبت باندی NDWI و طبقه‌بندی بدون نظارت K-means انجام شد. کارایی و دقت مرحله طبقه‌بندی با ضریب کاپا 87/0 مورد سنجش قرار گرفت که بیانگر وضعیت مطلوب است.. سپس با استفاده از ابزار DSAS و چهار شاخص SCE، NSM، EPR و LRR محاسبه و تحلیل تغییرات خط ساحلی انجام شد. رویکرد چندشاخصه امکان تفکیک ابعاد مختلف تغییرات شامل دامنه نوسان، روند خالص و نرخ تغییر را فراهم کرد و نشان داد تفسیر یک شاخص منفرد نمی‌تواند تصویر کاملی از رفتار ساحل ارائه دهد. تحلیل مکانی نتایج مشخص نمود که الگوی تغییرات خط ساحلی بیش از آنکه تابع مستقیم رژیم باد باشد، تحت تأثیر موقعیت ژئوهیدرودینامیکی جزایر نسبت به جریان‌های منطقه‌ای در تنگه هرمز و سامانه آبی خلیج فارس است. نتایج بیانگر آن است که تلفیق دانش دورسنجی، تحلیل مکانی و شاخص‌های چندگانه تغییر خط ساحلی چارچوبی کارآمد برای پایش، مقایسه و پیش‌بینی رفتار سواحل فراهم می‌کند و می‌تواند به‌عنوان مبنای علمی تصمیم‌گیری در مدیریت پایدار مناطق ساحلی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Integrated RS and GIS Framework for Multi-Indicator Shoreline Analysis Using DSAS: Case Study of Larak and Hengam Islands

نویسندگان English

Narjes Alizadeh Nazmi 1
Maryam Rahbani 2
Danial Ghaderi 3
1 , Dept. of Atmospheric and Oceanographic Sci., Faculty of Marine Science and Technology, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran
2 Dept. of Atmospheric and Oceanographic Sci., Faculty of Marine Science and Technology, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran.
3 , Shahid Rajaee Port Complex, Ports and Maritime Organization, Bandar Abbas, Iran.
چکیده English

Coastline dynamics on islands situated within complex hydrodynamic environments require integrated, data-driven analytical approaches. In this study, shoreline changes of Larak Island and Hengam Island were investigated using satellite imagery from Sentinel‑2 within the Copernicus program for the 2016-2024 period in a GIS framework. After atmospheric corrections, shorelines were extracted using the NDWI index and an unsupervised K-means classification, whose accuracy was confirmed by a Cohen’s kappa coefficient of 0.87. Subsequently, four DSAS indices; SCE, NSM, EPR, and LRR, were calculated simultaneously along transects. This multi-index approach enabled differentiation among distinct dimensions of shoreline behavior, including variability range, net trend, and rate of change, demonstrating that reliance on a single metric cannot adequately characterize coastal dynamics. Spatial analysis revealed that shoreline change patterns are governed less by local wind regimes and more by the geohydrodynamic setting of the islands relative to regional circulation pathways in the Strait of Hormuz and the broader Persian Gulf system. Overall, the findings highlight that integrating remote sensing, spatial analysis, and multi-metric shoreline indicators provides a robust framework for monitoring, comparing, and anticipating coastal behavior, offering a scientifically grounded basis for sustainable coastal management decisions.

کلیدواژه‌ها English

DSAS
NDWI
Persian Gulf
Sentinel-2
Shoreline change
Strait of Hormuz

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 01 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 02 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 20 مرداد 1405